Leon na Seice ag seinm Chláirseach na hÉireann
LEON NA SEICE I nGLEIC LE CLÁIRSEACH NA hÉIREANN
MACHNAÍM, DÁ BHRÍ SIN, SCRÍOBHAIM  
Máirt
12
Samhain
2013

Vicipéidithe!

Fréamh an Eolais Seans nach raibh a fhios agat gurb ann do leabhar dar teideal Fréamh an Eolais. Is ciclipéid eolaíochta agus teicneolaíochta é ina bhfuil breis is 700 leathanach agus breis is 7,000 iontráil, ó Atmaisféar go Zó-eolaíocht. Saothar saoil Matt Hussey é a d’fhoilsigh Coiscéim le déanaí.

An fáth a bhfuil mé á rá seo leat ná go ndearnadh rud le déanaí leis an leabhar seo nach ndearnadh le haon leabhar riamh roimhe: rinneadh é a Vicipéidiú. Tá an t-údar agus an foilsitheoir tar éis cóipcheart an leabhair a scaoileadh uathu agus thug siad cead an t-ábhar ar fad a ionchur i Vicipéid (= leagan Gaeilge de Wikipedia). Kevin Scannell a rinne an obair theicniúil chun an t-ábhar a iompú go formáid Vicipéide agus é a ionchur ann. Seoladh an toradh le troimpéad i mBaile Átha Cliath inniu sa Science Gallery. (Bhí lámh ag mo chara Ciarán Ó Bréartúin sa scéal freisin, agus thug COGG cúnamh chun an ócáid seolta a eagrú.)

Tá an tionscadal seo suntasach ar go leor bealaí. Uimhir a haon, tá méadú faoi thrí tagtha ar an ábhar atá ar Vicipéid i nGaeilge. Go dtí seo, bhíodh an leagan Gaeilge de Wikipedia rud beag bocht ó thaobh ábhair de, ach tá sé sin tar éis athrú thar oíche agus tá cumhdach maith ar fáil ann anois ar an eolaíocht agus an teicneolaíocht. Ní hamháin sin, ach is cumhdach ar ardchaighdeán é, scríofa ag duine a bhfuil fios a ghnó aige agus eagarthóireacht déanta air ag foilsitheoir proifisiúnta.

Uimhir a dó, anois agus an t-ábhar ina chuid de Vicipéid, é saor ó chóipcheart agus cead ag gach duine athruithe a dhéanamh air, beidh leithéidí mise agus tusa in ann é a choinneáil cothrom le dáta as seo amach. Tá saol níos faide agus níos dathúla i ndán do shaothar pinn Matt Hussey anois ná mar a bheadh ar pháipéar. Bímis ionraic: tá sé mar chinniúint ag go leor leabhar Gaeilge nach léitear mórán iad. Léifear an ceann seo níos minice anois agus saoirse an idirlín bronnta air. Ní hamháin go léifear é, rachfar i ngleic leis ar bhealaí nua amach anseo, bealaí nach eol dúinn go fóill fiú.

Uimhir a trí, tá an t-údar agus an foilsitheoir araon tar éis taispeáint go bhfuil macántacht agus crógacht iontu. Céim chróga is ea é scaoileadh le cóipcheart ar shaothar do shaoil. Ní fios don údar cad a bheidh i ndán don ábhar anois nach bhfuil sé faoi smacht aige féin níos mó. Ní fios don fhoilsitheoir an mbeidh laghdú ar dhíolachán an leabhair chlóite agus an rud céanna ar fáil ar an Idirlíon saor in aisce. Mar sin, tá moladh ag dul dóibh as leas an phobail a chur roimh a leas féin.

Ceapaim gurb é seo an chéad uair riamh, in aon teanga, a rinneadh leabhar suntasach a Vicipéidiú. Go deimhin, ceapaim gurb é seo an chéad uair a chualathas an téarma Vicipéidiú. Céim cheannródaíoch é agus tá tuairim agam go gcloisfear macalla de, taobh amuigh de shaol na Gaeilge fiú.

comments powered by Disqus
Creative Commons License
Tá na haltanna ar an bhlag seo faoi chóipcheart agamsa, Michal Boleslav Měchura, mura bhfuil a mhalairt ráite. Tá cead ag gach duine na haltanna seo a athúsáid cibé bealach is mian leo, iad a chur i gcló i bhfoilseacháin eile fiú, ach cloí le forálacha Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Ireland License.
RSS RSS