Leon na Seice ag seinm Chláirseach na hÉireann
LEON NA SEICE I nGLEIC LE CLÁIRSEACH NA hÉIREANN
MACHNAÍM, DÁ BHRÍ SIN, SCRÍOBHAIM  
Domhnach
29
Meán Fómhair
2013

Cá mhéad seomra?

FeachtasaíochtDé hAoine, beidh saoránaigh Phoblacht na hÉireann ag vótáil i reifreann maidir le deireadh a chur leis an Seanad. Ach tá ceist níos tábhachtaí taobh thiar de cheist an reifrinn, ceist níos ginearálta. Cén sórt parlaiminte ba cheart a bheith ag tír ar bith? Ceann aonseomrach nó ceann désheomrach? Agus más désheomrach, cén eochair ba cheart a úsáid chun feisirí a thoghadh don dara seomra? Is iomaí tír ar domhan a bhí cráite ag an cheist seo ag staid éigin dá stair.

An Dáil a thugtar ar phríomhsheomra na parlaiminte abhus. Is go geografach a thoghtar feisirí don Dáil: suas le cúigear feisirí a dhéanann ionadaíocht ar cheantar geografach faoi leith (ar a dtugtar dáilcheantar). Is córas simplí soiléir é seo agus is maith sin. Ach tá lochtanna air freisin. Ceann acu ná go bhfágann sé pobail áirithe gan ionadaíocht mura bhfuil siad cruinnithe in aon cheantar faoi leith: daoine faoi mhíchumas, cuir i gcás. Daoine aeracha. Lucht na Gaeilge. Na haindiachaithe. Na Moslamaigh. Agus mar sin de.

Más amhlaidh go bhfágtar pobail áirithe gan ionadaíocht i bparlaimint na tíre, is easnamh é seo i ndaonlathas na tíre. Ní mór an t-easnamh a chothromú le rud éigin. Bealach amháin chun é a chothromú ná seomra breise a chur leis an pharlaimint (cuma an gcuirfidh muid seanad air nó eile) agus é bunaithe ar chóras vótála a bheidh iomlán difriúil ó chóras an tseomra eile. Córas éigin bunaithe ar liostaí a chlúdódh an tír ar fad, cuir i gcás, nó córas éigin cosúil le córas na bpainéal mar a dtoghtar (cuid bhídeach de) feisirí an tSeanaid reatha.

Seo an fáth a bhfuil seanad de dhíth ar an tír seo: chun deis ionadaíochta a thabhairt do na pobail atá gan ionadaíocht sa Dáil. Tugaigí faoi deara gur ‘seanad’ seachas ‘an Seanad’ a deirim. Is cinnte nach ndéanann an Seanad reatha an jab sin – tá easnamh daonlathach dá chuid féin air. Ach má scriosfar an Seanad scun scan, is in olcas seachas i bhfeabhas a rachaidh easnamh daonlathach na tíre seo.

Mar sin, chun parlaimint Phoblacht na hÉireann a dhéanamh níos daonlathaí, nó mór an Seanad a leasú seachas deireadh a chur leis. Is ar an ábhar sin, agus ar an ábhar sin amháin, a mholfainn do shaoránaigh na hÉireann vótáil i gcoinne an reifrinn Dé hAoine. Ní féidir rud a leasú nach ann dó níos mó.

comments powered by Disqus
Creative Commons License
Tá na haltanna ar an bhlag seo faoi chóipcheart agamsa, Michal Boleslav Měchura, mura bhfuil a mhalairt ráite. Tá cead ag gach duine na haltanna seo a athúsáid cibé bealach is mian leo, iad a chur i gcló i bhfoilseacháin eile fiú, ach cloí le forálacha Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Ireland License.
RSS RSS